صدور اسناد وراث , منافع مردم یا دولت؟ یا اهدافی دیگر؟

مدتی پیش زمزمه لزوم صدور اسناد وراث قبل از معامله از گوشه و کنار بگوش میرسید و دفاتر در سطح کشور را دچار نگرانی و ابهام و سرگردانی نمود ... در بعضی از استانها و شهرستانها واحدهای ثبتی به پیشواز رفته بودند و بعضی دیگر هنوز مترصد فرصت یا ابلاغ بخشنامه .....

عاقبت معلوم شد بیمورد نبوده و بخشنامه ای از ناحیه معاونت املاک سازمان صادر شده و در بند 6 آن با این توجیه که چون تنظیم سند مورث در سامانه ثبت آنی امکان پذیر نیست واحدهای ثبتی مکلفند اسناد مالکیت مرحوین را باطل و برای وراث جداگانه سند صادر کنند .... آنچه قابل توجه بود اینکه در تاریخ صدور بخشنامه که آذرماه میباشد , تنظیم اسناد ارثی در سامانه امکان پذیر و به روال عادی افتاده و تقریبا مشکلی از این لحاظ برای دفاتر و مردم و حتی واحدهای ثبتی ملاحظه نمیشد

بهمین علت واحدهای ثبتی که معمولا از فوت مالک اطلاعی پیدا نمیکردند استعلام دفاتر را پاسخ میدادند و دفاتر نیز با روش جدید و رایج سامانه اسناد را تنظیم و مردم نیز با کمترین هزینه اسنادشان را امضاء مینمودند

از آنجا که دفاتر به کار خود مشغول و روال اسناد ارثی عادی بود و از طرفی واحدهای ثبتی به علت پیش گفته از یک طرف در زمان پاسخ استعلام متوجه موضوع نبودند و از طرف دیگر بعلت کمبود نیرو و مشکلات ناشیه از تبدیل اسناد دفترچه ای به کاداستر و صدور متعدد سند مالکیت , رغبتی به اجرای بند 6 بخشنامه نشان نمیدادند , متصدیان دفتر آی تی سازمان دست بکار شدند و با یک اخطار سامانه ای و مهلت تقریبی ده روزه مصمم شدند تنظیم اسناد ارثی را متوقف نمایند

آنچه در این تصمیم مورد توجه میباشد  استناد دفتر فن آوری به همان بند 6 بخشنامه امور املاک بود و همانند قضیه مرغ و تخم مرغ معلوم نیست عامل این نابسامانی , سامانه بود یا بخشنامه ؟ چون هریک دلیل این امر را دیگری میدانست

بهرحال از 23 بهمن رسما و به سادگی و بدون نیاز به برنامه نویسی یا زحمت زیادی و تنها با برداشتن عنوان "مورث" تنظیم سند مورث غیرممکن گردید و جمع کثیری از مردم گرفتار آمدند

این بار نه از باب گرفتاری دفاتر اسناد رسمی بلکه بیشتر بلحاظ گرفتاری مردم از حیث مالی و مراجعات حضوری به این بحث وارد شدم تا زوایای این اقدام عجولانه و غیرکارشناسی مورد  وارسی قرار گیرد

الف:منافع دفاتر-این اقدام صرفنظر از مشکلات جوابگوئی به مردم و توجیه غیرعقلائی آن , نه تنها ضررو زیانی به دفاتر وارد نکرده بلکه از این راه با توجه به تعدا استعلامها و احیانا تعداد صفحات اضافه اسناد برای دفاتر اسناد رسمی درآمدزا هم هست مضافا" اینکه محاسبه سهم الارث از دوش دفاتر برداشته شده و زحمت ن به واحدهای ثبتی محول میشود

ب:منافع دولت-در این پروسه وراث ناگزیر به مراجعه و اخذ اسناد به تعداد وراث که گاهی از دهها نفر هم متجاوز است خواهند بود و از این راه 1:به ازاء هرنفر 502000 ریال بحساب  خزانه واریز میگردد 2:بعد از معامله اسناد مالکیت صادره به ثبت اعاده و باطل و برای صدور هرسند برای خریدارن همان مبلغ واریز میگردد 3:برای هرسندی که بنام وراث صادر میشود یک استعلام و برای هراستعلام 100000 ریال بحساب خزانه واریز میشود

ج:مشکلات و آسیبها:

1:اجبار به حضور کلیه وراث و یا وکلای آنها به ثبت اسناد که خلاف منویات ریاست معظم سازمان در کاهش مراجعات حضوری مردم است

2:هزینه ایاب و ذهاب و یا تنظیم وکالت نامه جهت اخذ سند مالکیت سهم الارث حداقل گرفتاری و ضرر و زیان آنها است

3:تنظیم اقرارنامه دریافت بهای ثمنیه اعیانی بصورت مجزا و قبل از صدور سند مالکیت

4:اتلاف وقت برای نوبت دهی تبدیل سند دفترچه ای به اسناد کاداستری که مغایر با اهداف الکترونیکی شدن فرایندهای ثبتی و تسریع کار مردم است

5:پرداخت هزینه هر سند مالکیت برای هریک از وراث که باید بعد از معامله مجددا باطل گردد

6:تعدد استعلامهای ثبتی که صرفنظر از هزینه آن از نظر زمان مصرفی در دفاتر و پاسخگوئی واحدهای ثبتی موجب معطلی ارباب رجوع میگردد

7:گرفتاری و ایجاد ترافیک کاری در واحدهای ثبتی برای محاسبه سهم الارث و اخذ مدارک وراث و احراز هویت و صدور سند و پاسخ به استعلامها

8-زمانبر بودن تنظیم اسناد موروثی بعلت تعدد استعلامها و تطبیق اسناد مالکیت با پاسخهای رسیده و بررسی محدودیتها و سایر موانع قانونی و طولانی شدن زمان ثبت دفتر اسناد تنظیمی به دلیل صفحات اضافی ناشی از اسناد متعدد

9-حذف عنوان و واژه "مورث" از کل سامانه ثبت آنی , اسناد دیگر وراث نسبت به اموال منقول و وکالت و تعهدات و اسناد رهنی نیز از روال عادی و صحیح و قانونی خارج و دفاتر ناگزیرند در بخش توضیحات اشخاص , وارث بودن معامله کنندگان را منعکس نمایند و مسائل و مبانی حقوقی تحت الشعاع تبعیت از سامانه ثبت آنی گردیده است

مانده ام با توجه به اشکالات فوق , این تصمیم و یا طرح با چه هدفی صورت گرفته و اگر روال قبلی ادامه میافت چه اشکال عمده ای ایجاد مینمود؟ زمانی که سامانه هر روز با مشکلات قطع سامانه های مرتبط روبرو است بنظر میرسد هرچه زمان تنظیم سند کوتاهتر و سهل تر باشد رسیدن به هدف ثبت آنی , محقق تر خواهد بود و متحیرم با این وصف چرا بجای آسان سازی کار از اهداف ارزشمند الکترونیکی شدن فاصله میگیریم

امیدوارم متصدیان محترم در دفتر فن اوری و سازمان محترم ثبت اسناد و املاک و معاونتهای محترم آن در تصمیمات اتی و قبل از اجرائی شدن , طرح را به نظرخواهی بگذارند تا برای خدمت به مردم عزیز و کشور , کمترین آسیب را در اجرا داشته باشیم

/ 19 نظر / 31 بازدید
نمایش نظرات قبلی
قسطاس

بعد از مدتهای مدید! سلام استاد گرامی هرچند که کار ما اسان میشود ولی خب سرگردانی و اتلاف وقت و هزینه مردم را در پی خواهد داشت امری که با شرایط امروز و سبک کردن امور کاملا منافات دارد. ولی در هر حال جور سیاستهای عربستان و سایر دوستان و کاهش قیمت بشکه ها را باید مردم عزیز بکشند، چاره ای نیست جالب اینکه درست روز 23 بهمن سندی با 12 ورثه داشتیم که از قضا عجله هم داشتند که گفتم بروید عیدیتان را از اداره ثبت بگیرید!

احمدلو

سلام استاد بزرگوار به قول فرمایش جناب آقاصفری تکنولوژی باید در خدمت مردم ومسئولین باشد نه مردم ومسئولین در خدمت تکنولوژی . متاسفانه با روندی که مسولین محترم با ظهور ثبت آنی در پیش گرفته اند سردفتر را از یک حقوقدان بودن به یک اپراتور تبدیل می کند و کم کم به سویی می رویم که برای تصدی این شغل دیپلم کفایت بکند آنچه مسلم است عدم ملحوظ نمودن حقوق مردم در این فرآیند می باشد با این رکودی که بر کشور حاکم است و کمر مردم زیر فشار اقتصادی میشکند و با سیاستی که در ظاهر سازمان در تشویق مردم به تنظیم سندر سمی در کاهش حق التحریر اسناد غیر منقول در قیمت واقعی به قیمت منطقه ای در پیش گرفته است !!! ولی در باطن هدف چیز دیگری است چنین روندی عین ظلم است

مدونات كاتب (مهدي سجادي فر)

سلام استاد بزرگوار جناب طباطبايي خداوند متعال را شاهد و ناظر مي گيرم كه واژه ها در رساندن ارادات وافري كه به شما دارم درمي مانند علي الخصوص كه زبان الكن و بيان بي مقدار اين حقير هم مزيد بر علت مي شود و زماني هم كه برخي بي مهري ها را در حق بزرگي چون شما مي بينم آن چنان متاسف و متاثر مي گردم كه قابل وصف نيست مكدر كردن خاطر عزيزي چون شما به دور از انصاف است هر چند دل استاد بزرگ ما دريايي است و نه تنها با اين بادها نمي لرزد بلكه هميشه با پاسخ بزرگوارنه خود به چنين اشخاصي ، به همه درس اخلاق آموخته و مي آموزد ....

مدونات كاتب (مهدي سجادي فر)

ادامه بماند ... استاد بزرگوار بسيار دقيق و موشكافانه موضوع را بررسي فرموديد نمي دانم اين گونه اقدامات چه تناسبي با شعار هميشگي حضرات مبني بر حمايت از قشر آسيب پذير – كه مانع از واقعي كردن حق التحرير اسناد ملكي است – مي تواند داشته باشد!

حسيني سردفتر 195 مشهد

سلام استاد گرامي. سوالي دارم با توجه به ماده 111 فصل ششم ثبت املاك در دفتر املاك و ثبت انتقالات ملك قانون ثبت = ثبت انتقالات قهری بنام ورثه در دفتر املاك مجانی است و حق الثبت به آنان تعلق نمی گیرد. به نظر من قانون گذار با تاكيد به مجاني بودن منظورش معافيت ورثه از پرداخت هرگونه هزينه بوده است . آيا گرفتن مبلغ 50200 تومان بابت صدور هر سند قانوني است؟

ساداتی ندای قلم

سلام وارادت استادگرامی جناب طباطبائی دوست داشتنی آن دانشمندی که اتم را کشف کرد شاید نمی دانست عده ای این فرمول را روی سر مردم می ریزند دراین مورد صرفا هدف دریافت وجه موضوع بند ب مرقومه حضرت عالی است لدا موضوع بند ب را اضافه کن یک وکالت نامه برای تمامی افراد ورثه ویک اقرارنامه دریافت ثمنیه وشاید هم یک وکالت فروش به احد از وراث برای فروش ملک

امیر

سلام . در مشهد که اسناد از طریق پست به دست ارباب رجوع میرسد پرسه ی درخواست سند حداقل دو ماه طول میکشد .

مسلم آقاصفرى

طباطبائى عزيزم سلام وارادت مسئولين سازمان ثبت براى پيشبرد يك طرح ناپخته ، خودخواهانه مردم ودفاتر اسناد رسمى را موش آزمايشگاه فرض كردند ومتاسفانه هر نقد مشفقانه را هم دشمنى فرض كردند وبنام حمايت از جايگاه دفتراسناد ،دفاتر را به ذلت كشاندند. درهمه جاى دنيا هر مسئولى سعى در حفظ جايگاه افراد تحت نظر خود مينمايد ولى درتشكيلات ما خلاف آن اتفاق مى افتد. دليلش هم اين است كه اولا رئيس سازمان اهميتى براى دفاتر قائل نيست. ثانيا دخالت ايشان در امور دفاتر وكانونها بسيار بيش از آن است كه قانون براى ايشان پيش بينى كرده است. در اين بين گاهى ما هم بجاى همكارى همفكرى بجان هم ميافتيم

فرود رفعتی کانون کرمان

درود بر استاد طباطبائی/مگر قبلا" پیشینه ای در این مورد سراغ دارید که از کارشناسان نظر سنجی شده باشد؟!.مهم امر ملوکانه است!حتی وقتی صحبت در مورد رفراندم برای مسائل مهم میشود مردم به هیچ انگاشته می شوند تا چه رسد به مسائل حوزه ریاست حضرات ثبتی!البته شک نکنید که هرچه میکشیم از بی خیالی پاره ای از همکاران و از نان به نرخ روز خوردن پاره ای دیگر است. به درستی به یاد داریم که در فراخوان ارائه مستندات برای ابطال بخشنامه جمع آوری دستگاههای کارتخوان حتی یک نفر هم زحمت پرس و جو در مورد دادخواست و چگونگی آنرا به خود نداد !!.فقط نشستند و نق زدند که جمع آوری کارتخوانها کار ما و مردم را دشوار ساخته!

مهاجر تنها

با سلام و عرض ادب محضر استاد عزيز و تمامي دوستان پيش كسوت . ظاهرا مثل اينكه قرار است فقط با نظرات سردفتران مخالفت بشود و حرف فقط حرف مسولن باشد . حتي اگر نظر كاتبين بالعدل به نفع مردم و به ضرر خودشان باشد باز هم مسولين وقعي به آن ننهند . گرچه اين بخشنامه منافعي براي دفاتر دارد ولي به خدا ما اين منافع را كه با سرگرداني و زجر و ضرر مردم و اطاله تشريفات و امور اداري براي اخذ سند حاصل ميشود نمي خواهيم . ما منافعي را خواستاريم كه شرعي باشد و با صريح و روح قانون هماهنگ . مثل اصلاح حق التحرير انتقال املاك . يا للمسلمين آيا كسي هست كه در سازمان ثبت به داد مردم برسد و از تشريفات باطل اداري بكاهد .